Điều kiện, thủ tục nhận nuôi con nuôi trong nước

Tư vấn pháp luật

Tư vấn pháp luật

Điều kiện, thủ tục nhận nuôi con nuôi trong nước

Ngày đăng : 04/09/2020 - 9:07 AM

Vợ chồng tôi không có con, vừa rồi nghe tin có trẻ được sinh ra rồi bị bỏ rơi ở nhà trọ gần nơi tôi vợ chồng tôi đang ở. Vợ chồng tôi đến và nhận em bé về nuôi cũng đã được hơn 1 tháng. Nhưng chúng tôi lo lắng nuôi như vậy có được pháp luật cho phép không? Nếu chúng tôi muốn nhận bé làm con nuôi thì thủ tục như thế nào? Nhờ luật sư tư vấn giúp. Tôi xin cảm ơn.

 

Trả lời: Cảm ơn anh chị đã gửi vướng mắc pháp lý đến Công ty Luật Nguyên Khang, trường hợp của anh chị chúng tôi xin được tư vấn như sau:

 

Trước tiên chúng tôi thể hiện sự trân quý về tấm lòng từ bi của vợ chồng anh chị. 

 

A. Về ý thứ nhất mà anh chị lo lắng, chúng tôi xin phép được giải đáp như sau: 

 

Nhà nước rất hoan nghênh và khuyến khích những trường hợp nhận trẻ bị bỏ rơi làm con nuôi. Chỉ khi không tìm được cha mẹ đẻ, không tìm được gia đình thay thế (người nhận nuôi trẻ) thì mới phải chuyển trẻ đến cơ sở nuôi dưỡng tập trung. Vì vậy, việc anh chị đã đến nhà trọ nhận trẻ và chăm sóc cho đến nay là việc làm tốt, pháp luật không cấm.

 

B. Về ý thứ hai, thủ tục nhận nuôi con nuôi

 

B1. Về điều kiện

 

Trước tiên, muốn thực hiện việc nhận nuôi con nuôi thì cả người được nhận nuôi và người nhận nuôi phải đáp ứng được các điều kiện mà pháp luật quy định. Không phải ai cũng được quyền nhận nuôi con nuôi và trẻ em nào cũng được nhận làm con nuôi. Do đó, anh chị phải đối chiếu với những điều kiện mà chúng tôi liệt kê dưới đây để so sánh xem mình có đáp ứng hay không. Cụ thể:

 

- Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau:

 

+ Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

 

+ Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên (không áp dụng đối với trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi);

 

+ Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi (không áp dụng đối với trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi);

 

+ Có tư cách đạo đức tốt.

 

- Những người sau đây không được nhận con nuôi: 

 

+ Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên; 

 

Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;

 

+ Đang chấp hành hình phạt tù;

 

+ Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

 

- Người được nhận làm con nuôi:

 

+ Là trẻ em dưới 16 tuổi hoặc;

 

+ Là người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu được cha dượng, mẹ kế, cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi;

 

+ Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng.

 

B2. Về trình tự, thủ tục đăng ký việc nuôi con nuôi

 

1Thủ tục Đăng ký việc nuôi con nuôi trong nước

 

a) Trình tự thực hiện:

 

- Bước 1: Người nhận con nuôi nộp hồ của mình và của người được nhận làm con nuôi tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn nơi người được nhận làm con nuôi thường trú (đối với trường hợp thông thường) hoặc Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn nơi người nhận nuôi con thường trú (nếu là cha dượng, mẹ kế hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột của người được nhận làm con nuôi hoặc có sự thỏa thuận giữa người nhận con nuôi với cha mẹ đẻ, người giám hộ của người được nhận làm con nuôi), từ thứ hai đến thứ sáu (buổi sáng từ 07 giờ 30 phút đến 11 giờ 30 phút, buổi chiều từ 13 giờ 00 phút đến 17 giờ 00 phút) và buổi sáng thứ bảy (từ 07 giờ 30 phút đến 11 giờ 30 phút).

 

- Bước 2: Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả của Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn kiểm tra hồ sơ: 

 

+ Trường hợp hồ sơ hợp lệ và đầy đủ theo quy định thì cấp Biên nhận hồ sơ;

 

+ Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ thì hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Trường hợp không thể bổ sung, hoàn thiện hồ sơ ngay thì phải lập văn bản hướng dẫn, trong đó nêu rõ những loại giấy tờ, nội dung cần bổ sung, hoàn thiện, ký và ghi rõ họ, tên người tiếp nhận hồ sơ;

 

+ Trong trường hợp hồ sơ không được bổ sung, hoàn thiện theo hướng dẫn thì người tiếp nhận hồ sơ từ chối tiếp nhận hồ sơ. Việc từ chối tiếp nhận hồ sơ phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó ghi rõ lý do từ chối, người tiếp nhận ký và ghi rõ họ tên.

 

- Bước 3: Trong thời hạn 10 ngày, kể từ nhận đủ hồ sơ hợp lệ, công chức Tư pháp – Hộ tịch kiểm tra hồ sơ và lấy ý kiến của đồng ý của cha mẹ đẻ của người được nhận làm con nuôi; nếu cha đẻ hoặc mẹ đẻ đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người còn lại; nếu cả cha mẹ đẻ đều đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người giám hộ; trường hợp nhận trẻ em từ đủ 09 tuổi trở lên làm con nuôi thì còn phải được sự đồng ý của trẻ em đó. Việc lấy ý kiến phải lập thành văn bản và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người được lấy ý kiến.

 

Công chức Tư pháp – Hộ tịch ghi vào sổ đăng ký việc nuôi con nuôi và Giấy chứng nhận nuôi con nuôi

 

- Bước 4: Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận được đề nghị của Công chức Tư pháp – Hộ tịch, Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn tổ chức đăng ký nuôi con nuôi, trao Giấy chứng nhận nuôi con nuôi cho cha mẹ nuôi, cha mẹ đẻ hoặc người giám hộ hoặc đại diện cơ sở nuôi dưỡng, tổ chức giao nhận con nuôi và ghi vào sổ hộ tịch. Trường hợp từ chối thì phải trả lời cho người nhận con nuôi bằng văn bản và nêu rõ lý do. 

 

b) Cách thức thực hiện: Nộp hồ sơ và nhận kết quả trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn.

 

B3. Thành phần, số lượng hồ sơ: 

 

- Thành phần hồ sơ:

 

* Hồ sơ của người xin nhận con nuôi:

 

+ Đơn xin nhận con nuôi (theo mẫu); 

 

+ Bản sao Hộ chiếu, Giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ có giá trị thay thế;

 

+ Phiếu lý lịch tư pháp (được cấp chưa quá 06 tháng);

 

+ Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân; 

 

+ Giấy khám sức khỏe do cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp (được cấp chưa quá 06 tháng);

 

+ Văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, điều kiện kinh tế do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người nhận con nuôi thường trú cấp (được cấp chưa quá 06 tháng). 

 

* Trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì được miễn Giấy khám sức khỏe và Văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, điều kiện kinh tế.

 

* Hồ sơ của người được nhận làm con nuôi:

 

+ Bản sao Giấy khai sinh; 

 

+ Giấy khám sức khỏe do cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp; 

 

+ 02 tấm ảnh toàn thân, nhìn thẳng chụp không quá 06 tháng; 

 

+ Biên bản xác nhận do Ủy ban nhân dân hoặc Công an cấp xã nơi phát hiện trẻ bị bỏ rơi lập đối với trẻ em bị bỏ rơi; Giấy chứng tử của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố cha đẻ, mẹ đẻ của trẻ em là đã chết đối với trẻ em mồ côi; quyết định của Tòa án tuyên bố cha đẻ, mẹ đẻ của người được giới thiệu làm con nuôi mất tích đối với người được giới thiệu làm con nuôi mà cha đẻ, mẹ đẻ mất tích; quyết định của Tòa án tuyên bố cha đẻ, mẹ đẻ của người được giới thiệu làm con nuôi mất năng lực hành vi dân sự đối với người được giới thiệu làm con nuôi mà cha đẻ, mẹ để mất năng lực hành vi dân sự;

 

+ Quyết định tiếp nhận đối với trẻ em ở cơ sở nuôi dưỡng.

 

- Số lượng hồ sơ: 01 bộ.

 

B4. Thời hạn giải quyết: 

 

Trong thời hạn 30 ngày, trong đó:

 

- Kiểm tra hồ sơ và lấy ý kiến: 10 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ;

 

- Ghi vào sổ đăng ký việc nuôi con nuôi và Giấy chứng nhận nuôi con nuôi, giao nhận con nuôi: 20 ngày, kể từ ngày có ý kiến đồng ý của những người liên quan (theo quy định tại Điều 21 Luật Nuôi con nuôi).

 

đ) Đối tượng thực hiện thủ tục hành chính: Cá nhân.

 

e) Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính: Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn.

 

g) Kết quả thực hiện thủ tục hành chính: Giấy chứng nhận nuôi con nuôi hoặc văn bản từ chối, có nêu rõ lý do.

 

h) Phí, lệ phí: 400.000 đồng/trường hợp.

 

Miễn lệ phí đối với trường hợp cha dượng hoặc mẹ kế nhận con riêng của vợ hoặc chồng làm con nuôi; cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi; nhận trẻ em khuyết tật, nhiễm HIV hoặc mắc bệnh hiểm nghèo theo quy định của Luật Nuôi con nuôi và văn bản hướng dẫn; người có công với cách mạng nhận con nuôi.

 

i) Tên mẫu đơn, mẫu tờ khai: 

 

+ Đơn xin nhận con nuôi (Mẫu TP/CN-2014/CN.02 ban hành kèm theo Thông tư số 24/2014/TT-BTP ngày 29/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp);

 

+ Tờ khai hoàn cảnh gia đình của người nhận con nuôi (Mẫu TP/CN-2011/CN.06 ban hành kèm theo Thông tư số 24/2014/TT-BTP ngày 29/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp).

 

TẢI/DOWLOAD MẪU TẠI ĐÂY

 

l) Căn cứ pháp lý của thủ tục hành chính:

 

- Luật Nuôi con nuôi ngày 17 tháng 6 năm 2010 (có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2011);

 

Nghị định số 19/2011/NĐ-CP ngày 21 tháng 3 năm 2011 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Nuôi con nuôi (có hiệu lực kể từ ngày 08 tháng 5 năm 2011);

 

- Nghị định 114/2016/NĐ-CP ngày 08 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định lệ phí đăng ký nuôi con nuôi, lệ phí cấp giấy phép hoạt động của tổ chức con nuôi nước ngoài (có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2017);

 

- Thông tư số 12/2011/TT-BTP ngày 27 tháng 6 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về việc ban hành và hướng dẫn việc ghi chép, lưu trữ, sử dụng biểu mẫu nuôi con nuôi (có hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2011);

 

Thông tư số 24/2014/TT-BTP ngày 29 tháng 12 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 12/2011/TT-BTP ngày 27 tháng 6 năm 2011 của Bộ Tư pháp về việc ban hành và hướng dẫn việc ghi chép, lưu trữ, sử dụng biểu mẫu nuôi con nuôi (có hiệu lực kể từ ngày 11 tháng 02 năm 2015);

 

- Thông tư số 267/2016/TT-BTC ngày 14 tháng 11 năm 2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác nuôi con nuôi và cấp, gia hạn, sửa đổi giấy phép hoạt động của tổ chức con nuôi nước ngoài tại Việt Nam(có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2017). 

 

Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty Luật Nguyên Khang về vướng mắc  anh chị. Nội dung trả lời dựa trên cơ sở quy định của pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.

 

Nếu còn vướng mắc, cần hỗ trợ các dịch vụ pháp lý kháanh chị vui lòng liên hệ qua Email, Zalo hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.

 

Trân trọng!     

Luật sư Nguyễn Cao Đạt - Công ty Luật Nguyên Khang

Bài viết khác
  Hát karaoke gây ồn ào  (25.02.2020)

Điều kiện, thủ tục nhận nuôi con nuôi trong nước

Zalo
Hotline tư vấn miễn phí: +84 934 367 388